Sierściuchy - konstatacje

Temat: Naturalne barwienie tkanin
Ciekawy i nakłaniający do praktyki artykuł. Aż mnie naszła chęć, żeby pozbierać trochę zielska i pobawić się na starych tkaninach w domu Dzięki, że Ci się chciało.

Mam nadzieję, że nie będziesz mi miała za złe kilku komentarzy. Chciałbym, żeby Twój artykuł mógł być łatwo użyty w praktyce do szybkiego i precyzyjnego szukania odpowiednich roślin przy pomocy obecnie dostępnych kluczy i atlasów botanicznych.

Tak na początek – nazwy łacińskie gatunków pisze się wedle pewnego kanonu. Mówi on by nazwę rodzaju (pierwszy człon nazwy) rozpoczynać wielką literą, a nazwę gatunkową (drugi człon) literą małą. Przy tym ta dwuwyrazowa nazwa powinna być napisana krojem pisma odróżniającym ją od pozostałego tekstu (kursywa, wytłuszczenie itp.)



Prawdopodonie używano: widlicz spłaszczony Diphasium complanatum (Lycopodium complanatum), porost o właściwościach utrwalacza ze względu na zawartośc aluminium; janowiec barwierski Genista tinctoria.


Nie wiem, co do czego się tu odnosi, ale widlicz spłaszczony należy na chwilę obecną do paprotników, nie porostów.


Xanthoria parietina (pospolity żółty porost skalny)

Na drewnie też go jest duuuuużo. Zwłaszcza przy dostatku azotu, jeżeli dobrze pamiętam.


W Szwecji i Szkocji używano porostu skalnego Lecanora tartanea do barwienia na czerwono.

Kolejna nazwa nie pasująca do współczesnych kluczy. Niestety nawet w starych książkach nie znalazłem takiego gatunku.


na Islandii- G. Cylindrica do barwienia wełny na brązowo zielony

Hm. Prawdopodobnie chodzi o Umbilicaria cylindrica. Nie mam pomysłu, jaki rodzaj ukrywa się pod literką „G.”

A teraz lista gatunków. Po lewej to, co jest obecnie w tekście, a po prawej wersja poprawna wedle Flory Ojczystej 2004, www.atlas-roślin.pl i kilku książek, które teraz tylko mogę przywołać tylko w przybliżeniu - ("Rośliny wodne i bagienne", "Rośliny łąkowe", "Rośliny chronione") z serii "Przyroda polska" wyd. Multico oraz wikipedia.pl i en.wikipedia.org i pl.wikipedia.org.

Barwiące na żółto:

Caprinus betulus Carpinus betulus
Pirus Pyrus (najlepiej chyba z dopiskiem "sp." oznaczającym odniesienie do całego rodzaju)
Pirus maius Malus sp. (patrz wyżej)
Uiex europaens Juniperus oxycedrus
Janowiec Sarathamnus scoparius Żarnowiec miotlasty Sarothamnus scoparius
Jeżyny Rubus frucłicosus Jeżyna Rubus fruticosus
Jesion (Fiaxinus excelsior) Jesion wyniosły (Fraxinus excelsior)
Jodła (Picea abies) tu mam zagwozdkę. Picea abies to Świerk pospolity. Jodła to z łaciny Abies, a np. Jodła pospolita to Abies alba.
Ligustrum vuigare Ligustrum vulgare
Modrzew (Pinus larix) Modrzew to rodzina zwana po łacinie Larix. Może chodzi o najpopularnijeszy u nas Modrzew europejski (Larix decidua)?
Osika topola Topola osika
Pteris ailina To mnie przerosło. Żaden z moich kluczy ani atlasów nie zna takiego, ani podobnego gatunku. Google też nie pomógł. Prawdopodobnie to jakaś mocno archaiczna nazwa. Jakiś ślad podobieństwa jest w nazwie Cystopteris alpina czyli Paprotnica królewska, jeżeli przeszukać listę roślin mogących uosabiać ludowe rozumienie słowa "paproć". Edit: dotarłem do gatunku Pteris altissima – może to to?


Porosty czarne (Bryopogon jubatum) nazwa nie występuje w znanych mi kluczach internetowych, ani w dostępnej mi literaturze na Wydziale Biologii UW.
Porost jałowcowy (Cetraria juniperyna) Vulpicida juniperinus
mech islandzki Płucnica islandzka
tarczownica kamienna Tarczownica skalna
pępkowata (Parmelia omphalodes) Tarczownica ścienna
porosty na murach (Parmelia parietina) Złotorost ścienny Xanthoria parietina
Porost modrzewiowy (Evernia vulpina) Jaskrota wilcza (Letharia vulpina)
Ramalina iraxinea Ramalina fraxinea
R. Farinacea (o. mączna) Ramalina farinacea Odnożyca mączysta
R. polinaria (o. pyłowa) Ramalina pollinaria Odnożyca opylona
Przytulica wiecznotrwała Przytulia właściwa
Rdest (Polyconum persicaria i P. łapathitolium) Rdest szczawiolistny = Polygonum lapathifolium, Rdest plamisty = Polygonum persicaria
Rezeda (Resesa luteola) Rezeda żółtawa (Reseda luteola)
Rumianek (Anthemis łinctoria) – Rumian żółty, syn. Rumian barwierski (Anthemis tinctoria)
Eq. prałense - Equisetum pratense
Szakłak-kruszyna (Rhamnus irangula) Kruszyna pospolita (Frangula alnus)
Szakłak ciernisty (Rhamnus cathartica) Szakłak pospolity (Rhamnus catharticus)
Dziurawiec (Hypericum perloratum) Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum)
Phragmiłes communis Phragmites communis
Wierzba (Salix pentandra) Wierzba pięciopręcikowa (Salix pentandra)
Wrotycz (Tanacetum wulgare) Wrotycz pospolity (Tanacetum vulgare)
Wrzos (Colluna vulgaris) Wrzos pospolity (Calluna vulgaris)


Barwiące na czerwono:

Farbownik (Anchusa łinctoria ? Alcanna spura) podejrzewam, że chodzi o farbownik polny (Anchusa arvensis) albo farbownik lekarski (Anchusa officinalis)
Karthamus tinctoria Carthamus tinctorius
Marzanka wonna (Aspemia tincorium) marzanka barwierska (Asperula tinctoria)
Marzanna (Rubia tinctoria) marzana barwierska (Rubia tinctorum)
Pokrzywa (Urtica dioica) pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica)
Przestęp (Bryonia dioica) Przestęp dwupienny
Przytulia (Galium boreale i G. mollugo) przytulia pospolita (Galium mollugo), przytulia północna (Galium boreale)
Szakłak (Rhamnus irangula) Kruszyna pospolita (Frangula alnus), a tak w ogóle to ta pozycja jest i w barwnikach czerwonych i żółtych jednocześnie – czym się różnicuje kolor?
Wróble proso (Lithosprum arwense) nawrot polny (Lithospermum arvense )

Barwiące na błękitno:

Czarcikęs (Scobiosa succisa) Czarcikęs łąkowy (Succisa pratensis)
Ligustrum vuigare Ligustrum vulgare
Marzanna (Isalis tinctoria) Urzet barwierski (Isatis tinctoria)
Tarnina (Prunus spinosa) śliwa tarnina (Prunus spinosa)
Popuius tremula Populus tremula”

Jeżeli byś chciała zdjęcia porostów, to te, które mamy w zielniku, mogę sfotografować i przesłać

Pozdrawiam,
thrackan
Źródło: tanto.com.pl/recon/viewtopic.php?t=1844